Küresel vanalar, hattan geçen akışı delikli ve döner küre yoluyla kontrol eden vana çeşididir. Vana kolunun 90 derecelik hareketi ile kontrol edilebilen vanalardır. Küresel vanada bulunan delikli flanş kısım akışla aynı yönlü olduğunda akışa izin verecek şekilde açık konumdadır. Kolun 90 derece döndürülmesiyle vana kapalı konuma getirilerek akış durdurulabilir ya da yön tayin edilebilir.
Gövde tipi tek, iki ya da üç parçalı olacak şekilde üretilebilen küresel vanalar flanşlı, dişli ya da kaynak bağlantılı olarak üretilmektedir. Gerektiği durumlarda dişli dirsek ile borulara bağlantısı yapılabilir. Dişli dirseklerin dayanıklı olması tamamlayıcılık açısından önemlidir. Küresel vanalarda küreyi yataklayan contalar genellikle teflon malzemeden üretilir.
Küresel vanalar, genellikle tam açık ya da tam kapalı konumda kullanılmaları tavsiye edilir. Yarım açık pozisyonlarda; teflon şişme yapar ve kapama esnasında bu parça zarar görebilir. Bu nedenle ayar vanası olarak kullanılması uygun değildir. Bunların yanında küresel vanalar çok açılıp kapanan ve devreye hızlı girip, devreden hızlı çıkması beklenen yerlerde sıklıkla kullanılır.
Küresel vanalar; basınç kayıplarının az olması, kolay açılıp kapanması, hafif olması, az yer kaplaması, uzun ömürlü olması ve sızdırmazlığının iyi olması gibi nedenlerle tercih edilme özelliğine sahiptirler.
Kullanım amacı:
Küresel vanalar, boru hatlarında akışı hızlı şekilde açmak veya tamamen kapatmak amacıyla kullanılır. Aç/kapa fonksiyonunun ön planda olduğu uygulamalarda ideal bir çözümdür.
Çalışma prensibi:
Vana içerisindeki küre, mil etrafında 90° döner. Küre üzerindeki delik hatla aynı hizaya geldiğinde akış serbesttir; dik konuma geldiğinde akış tamamen kesilir. Bu yapı, kısa sürede güvenilir açma–kapama sağlar.
Küresel vanalar; akışkan türü, basınç ve sıcaklık değerlerine göre farklı gövde ve sızdırmazlık seçenekleriyle tercih edilebilir. Doğru ürün seçimi, sistem güvenliği ve işletme verimliliği açısından önemlidir.
Adatek, küresel vana seçiminde uygulama koşullarını dikkate alarak, hızlı ve güvenilir açma–kapama gerektiren prosesler için uygun çözümler sunar. Teknik destek yaklaşımıyla endüstriyel tesislerin ihtiyaçlarına yanıt verir.